Tytuł: The Haunter of the Dark

Data powsta­nia: 5-9 listopada 1935

Data i miej­sce pierw­szej publi­ka­cji: „Weird Tales” 28, nr 5 (grudzień 1936)

Ame­ry­kań­skie oraz angiel­skie wyda­nia książkowe:

Pol­skie wydania:

Jako Duch Ciemności:

Jako Nawiedziciel mroku:

Uwagi:

Młody pisarz, Robert Blake, przyjeżdża na pewien czas do Providence, żeby tworzyć. Przez wychodzące na zachód okno swojego gabinetu dostrzega wieżę kościoła, który bardzo go intryguje. Postanawia udać się tam i zgłębić jego tajemnice. Odnajduje na miejscu Świecący Trapezoedr, niezwykły przedmiot, który sprowadzi na niego zgubę…

Interesująca jest geneza Ducha Ciemności. Robert Bloch zapytał pewnego razu Lovecrafta, czy może uśmiercić wzorowaną na pisarzu z Providence postać w swoim tekście pt. The Shambler from the Stars. HPL przystał na to, pisząc zabawny list w formie aktu notarialnego (znaleźć go można w zbiorze Koszmary i fantazje, s. 154-155). Gdy utwór ukazał się w „Weird Tales”, jeden z czytelników zasugerował, by Lovecraft odpłacił Blochowi pięknym za nadobne. I tak też Lovecraft uczynił – Robert Blake to prawie Robert Bloch; w Duchu Ciemności pada nawet prawdziwy adres Blocha! Po rzeczywistej śmierci HPL-a Bloch dołożył jeszcze jedną cegiełkę do tej wymiany „uprzejmości” – utwór The Shadow from the Steeple (opublikowany w zbiorze Tales of the Cthulhu Mythos).

Inspiracją literacką opowiadania okazuje się tym razem Pająk Hansa Heinza Ewersa [wyd. pol. m.in. w zbiorze Dama tyfusowa, Civis Press, Jelenia Góra 1990], w którym główny bohater popada w fascynację kobietą widzianą przez okno pokoju. W Duchu Ciemności można odnaleźć wręcz nawiązania słowne do utworu Ewersa.

Brawa należą się Lovecraftowi za żywe odmalowanie rodzinnego miasta, Providence. Widok, jaki widzi Blake przez okno jest dokładnie taki, jaki miał przed sobą HPL pisząc opowiadanie. Również gabinet głównego bohatera jest odzwierciedleniem gabinetu autora opowiadania. Podobnie kościół odwiedzony przez Blake’a został oparty na prawdziwej budowli – na kościele katolickim św. Jana przy Atwells Avenue (zburzonym w 1992 r.).

Przybliżony widok, jaki roztaczał się z okna Blake’a (w tle wyróżnia się kościół św. Jana – pierwowzór świątyni z opowiadania)

Jest to ostatnie autorskie opowiadanie, jakie napisał H. P. Lovecraft.

Patrz również: