Edgar Allan Poe

Edgar Allan Poe (19 stycznia 1809 w Bostonie, Massachusetts – 7 października 1849 w Baltimore, Maryland) – amerykański poeta, nowelista i krytyk literacki, prawdopodobnie najważniejszy twórca literatury grozy wszech czasów. Przeformułował idee powieści gotyckiej, zmieniając diametralnie miejsce akcji z mrocznych zamków i krypt Nadrenii na tereny młodej Ameryki. Zmienił też ukierunkowanie grozy opowieści niesamowitej – jego groza nie pochodziła z zewnątrz, tylko z wnętrza ludzkiej duszy. Poe jest również prekursorem opowieści detektywistycznej (w tym twórcą postaci Augusta Dupina, pierwowzoru Sherlocka Holmesa Arthura Conana Doyle’a). Inspirował rzesze pisarzy i poetów, nie tylko grozy (m.in. Stefana Grabińskiego), ale też np. francuskich dekadentów i symbolistów.

Ważniejsze dzieła Poego (zwłaszcza w kontekście twórczości HPL-a):

  • Wiersze:
    • Kruk
    • Ulalume
    • Dla Ani
    • Do Heleny
    • Do jednej w raju
    • Do matki
    • Sen we śnie
  • Opowieści:
    • Zagłada domu Usherów
    • Prawdziwy opis wypadku z panem Waldemarem
    • Rękopis znaleziony w butelce
    • Portret owalny
    • Berenice
    • Czarny kot
    • Ligeja
    • Maska Czerwonego Moru
    • Metzengerstein
    • Zabójstwo przy Rue Morgue
    • William Wilson
    • Złoty żuk
    • Studnia i wahadło
    • Opowieść Arthura Gordona Pyma z Nantucket

Dla Lovecrafta poznanie twórczości Poego w wieku 8 lat było potężnym wstrząsem. Porzucił wtedy w znacznej mierze swoje upodobania do literatury klasycznej i mitologii i zakochał się w opowieści niesamowitej. Sam opisuje to tak: „Wtedy właśnie odkryłem EDGARA ALLANA POEGO!! To był mój upadek. W wieku ośmiu lat ujrzałem, jak błękitny firmament Argos i Sycylii pogrąża mrok miazmatycznych wyziewów grobowca!” (HPL do Bernarda Austina Dwyera, 3 marca 1927, S. T. Joshi, H. P. Lovecraft: Biografia, s. 56).

Ponieważ Poe stanowił dla HPL-a tak ważną osobistość literacką (nazywał go „bogiem fikcji literackiej” czy też „bogiem fantazji”), pisarz z Providence popadł w fascynację jego twórczością i czerpał ze środków romantyka garściami. Widać to zwłaszcza, jak sam przyznaje w Nadnaturalnym horrorze w literaturze: „w takich elementach jak ujednolicenie nastroju, osiągnięcie jednoznaczności wywoływanego przez opowiadanie wrażenia oraz ściąganiu i ograniczaniu wydarzeń do takich, które mają bezpośredni wpływ na fabułę oraz uwypuklają się w zakończeniu”. Dlatego lista opowiadań Lovecrafta silnie inspirowanych lub wyraźnie powiązanych w jakiś sposób z Poem jest całkiem spora:

Ważniejsze publikacje dzieł Poego w Polsce: Opowiadania, Czytelnik, Warszawa 1989; Poezje, C&T, Toruń 2009; Wybór opowiadań, Świat Książki, Warszawa 2009; Opowieści miłosne, śmiertelne i tajemnicze, Vesper, Poznań 2010.


Arthur Machen

Arthur Machen (własc. Arthur Llewelyn Jones; 3 marca 1863 w Caerleon, w Walii – 15 grudnia 1947 w Beaconsfield, w Anglii) – walijski pisarz, eseista, aktor, dziennikarz i mistyk. W dziedzinie opowieści niesamowitej zasłynął zwłaszcza opowiadaniem Wielki Bóg Pan; w rodzinnym kraju pisarza bardziej znana jest jednak nowelka Łucznicy, która przyczyniła się do stworzenia w świadomości Anglików legendy o Aniołach z Mons. Za życiowe osiągnięcie Machena uznaje się powieść The Hill of Dreams. Chociaż był bardzo płodnym autorem, to tylko część jego dorobku zyskała uznanie.

Lovecraft poznał twórczość Arthura Machena latem 1923 roku. W 1932 charakteryzował ją w ten sposób:

To, co Machen zapewne znajduje ciekawym w wypaczonych i zakazanych procederach, to ich oddalenie i wrogość względem tego co zwyczajne. Dla niego — którego wyobraźnia w żadnym razie nie jest kosmiczna — idee te reprezentują sobą to, czym Pegana czy rzeka Yann są dla Dunsany’ego, którego wyobraźnia jest kosmiczna. Ludzie tacy jak Machen, w zbyt dużym stopniu zanurzeni w ortodoksyjnych mitach religii, w naturalny sposób popadają w dogłębną fascynację koncepcjami dotyczącymi zjawisk, które religia uznaje za przerażające i złe. Tacy ludzie biorą sztuczną i przestarzałą ideę „grzechu” na poważnie, uważając ją za pełną mrocznego powabu. Z drugiej strony ludzie tacy jak ja, przyjmujący realistyczny, naukowy punkt widzenia, nie potrafią w procederach zakazanych przez religijną mitologię odnaleźć żadnego czaru czy tajemnicy. My dostrzegamy prymitywizm i bezsens postawy religijnej, a w konsekwencji nie potrafimy dostrzec nic atrakcyjnego czy bardzo wymownego w buncie i wyzwoleniu spod zasad religijnych. Idea „grzechu”, z całą tą otoczką nieświętej atrakcyjności, w roku 1932 stanowi zaledwie ciekawostkę historyczną. Nieczystość oraz perwersja dla ortodoksyjnej, przestarzałej umysłowości Machena oznacza naruszenie podstaw wszechświata (…)” (HPL do Bernarda Austina Dwyera, 1932, S. T. Joshi, H. P. Lovecraft: Biografia, s. 56)

Mimo to mistyczność, dekadencja, zanurzenie w magii natury czy tajemniczość, które dostrzegał w dziełach Machena, sprawiły, że uznał go za jednego z czterech „współczesnych mistrzów”, a jego opowiadanie Biały lud za drugie (zaraz po Wierzbach Blackwooda) najlepsze opowiadanie grozy wszech czasów.

Dzieła Machena miały spory, choć z pozoru niezauważalny wpływ na twórczość Lovecrafta. Szczególnie opowieści o tzw. „Małym Ludzie” (m.in. Jaśniejąca piramida, Biały lud, The Novel of the Black Seal), rasie skrywających się przed ludzkością diabłów porywających dzieci – wyraźny pierwowzór Wielkich Przedwiecznych, pochowanych po kuli ziemskiej i oczekujących ponownego przejęcia władzy na świecie.

Ważniejsze dzieła Machena (również w kontekście twórczości HPL-a):

  • Wielki Bóg Pan
  • Biały lud
  • Łucznicy
  • The Three Impostors [The Novel of the Black Seal; The Novel of the White Powder]
  • The Hill of Dreams
  • Jaśniejąca piramida

Teksty Lovecrafta związane z Machenem lub przez niego wyraźnie zainspirowane:

W Polsce ukazała się tylko jedna książka Arthura Machena: Inne światy, C&T, Toruń 2007.


Algernon Blackwood

Algernon Henry Blackwood (14 marca 1869 w Shooter’s Hill, w Anglii – 10 grudnia 1951 w Bishopsteighton, w Anglii) – brytyjski autor powieści i opowiadań z gatunku weird fiction, jak również historii dla dzieci. Występował w radiu i telewizji, czytając swoje teksty. Nim osiągnął sukces literacki, parał się wieloma zajęciami. Był m.in. mleczarzem, hotelarzem, modelem czy barmanem. Uwielbiał naturę, co przejawiało się w jego twórczości i życiu osobistym. Interesowały go również sprawy duchowe i mistyczne – w szczególności interesował się Różokrzyżem oraz buddyzmem.

Lovecraft poznał twórczość Blackwooda w 1920 roku za sprawą Jamesa F. Mortona, jednak zachwycił się nią dopiero w 1924, kiedy poznał opowiadanie Wierzby. Uznał je za najlepszy krótki tekst grozy wszech czasów, stwierdzając że to „prawdopodobnie najbardziej druzgocący utwór pełen nadnaturalnych, odrażających sugestii, jaki dane mi było czytać w ciągu ostatniej dekady” (HPL do Lillian D. Clark, 29-30 września 1924, S. T. Joshi, H. P. Lovecraft: Biografia, s. 645). Wkrótce kolejne utwory Blackwooda skłoniły HPL-a, by zaliczyć go pośród czterech „współczesnych mistrzów” weird fiction. W eseju Nadnaturalny horror w literaturze pisał o nim tak:

„(…) nikt nawet nie zbliżył się do zręczności, powagi i wierności, z jaką autor akcentuje niesamowitość w zwykłych wydarzeniach, lub do nadnaturalnej wnikliwości, z jaką buduje, szczegół po szczególe, narrację prowadzącą od realności do nadnaturalności. Jest absolutnym i niekwestionowanym mistrzem atmosfery grozy, potrafi z konwencjonalnego fragmentu opisu psychologicznego wykreować materiał wystarczający na powieść. Lepiej niż ktokolwiek inny rozumie, jak wrażliwe umysły balansują na granicy snu, jak nikła różnica zachodzi pomiędzy „jest” a „śnić”, pomiędzy rzeczami rzeczywistymi, a powstałymi w wyniku gry wyobraźni.” (przeł. Andrzej Ledwożyw, Łukasz M. Pogoda, Robert P. Lipski, Nadnaturalny horror w literaturze, s. 81)

Najważniejsze dzieła Algernona Blackwooda, zwłaszcza w kontekście twórczości Lovecrafta:

  • Wierzby
  • zbiór opowiadań Incredible Adventures
  • zbiór John Silence – Physician Extraordinary
  • The Centaur
  • Pradawna magia
  • Wendigo

Utwory Lovecrafta związane z Blackwoodem lub przez niego zainspirowane:

W Polsce ukazała się jedna książka Algernona Blackwooda: Wendigo i inne upiory, Wydawnictwo C&T, Toruń 2006, a także dwa opowiadania: Wyznanie w zbiorze Tchnienie grozy (Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 1974) oraz Rączy wilk w Nie czytać o zmierzchu, t. 1 (Iskry, Warszawa 1983).


Lord Dunsany

Edward John Moreton Drax Plunkett, 18. baron Dunsany (24 lipca 1878 w Londynie – 25 października 1957 w Dublinie) – irlandzki pisarz, dramaturg, poeta, eseista. Znany najbardziej z opowieści fantasy ze świata Pegāny i weird fiction. Był oficerem w piechocie lądowej, mistrzem Irlandii w szachach (wymyślił nawet własny rodzaj tej gry) oraz strzelaniu z pistoletu. Uwielbiał polowania i podróże.

Lovecraft poznał dzieła Dunsany’ego jesienią 1919 roku za sprawą koleżanki z organizacji dziennikarstwa amatorskiego, Alice M. Hamlet, i natychmiast uległ ich silnemu wpływowi. Co najmniej przez 2 następne lata będzie tworzył opowiadania w stylu Irlandczyka. HPL-a zachwyciły zwłaszcza piękny, harmonijny, poetycki styl, niesamowite fabuły ukazujące kosmiczną wyobraźnię autora, egzotyczność, a także filozofia zaprzęgnięta do fikcji literackiej. Dunsany był jedynym spośród ulubionych autorów Lovecrafta, którego ten ujrzał na żywo – na wykładzie w Bostonie, 20 października 1919 roku. Jest to kolejny autor zaliczany przez Lovecrafta do grupy „współczesnych mistrzów”. Pisarz z Providence wypowiadał się o nim obszernie w Nadnaturalnym horrorze w literaturze:

„Jego punkt widzenia jest prawdziwie kosmiczny w odniesieniu do literatury każdego okresu. Wrażliwy niczym Poe na dramatyczną wartość i znaczenie poszczególnych słów i szczegółów, daleko lepiej operujący prostym, lirycznym stylem zaczerpniętym z Biblii Króla Jakuba, Dunsany przywołuje każdy mit czy legendę z kręgu kultury europejskiej, tworząc złożony, eklektyczny cykl fantazji, w którym wschodni koloryt, hellenistyczna forma, teutońska ponurość i celtycka mądrość są tak idealnie zmieszane, że każdy z nich podtrzymuje i uzupełnia resztę, nie tracąc własnej integralności. (…) Kocha żywą zieleń jadeitu, miedziane kolumny i delikatny rumieniec zachodzącego słońca na minaretach z kości słoniowej nieprawdopodobnych miast z marzeń. Często dostrzegamy humor i ironię, która wspiera łagodny cynizm, modyfikując to, co inaczej można by nazwać naiwną intensywnością. (…) i tu odkrywamy dotknięcia kosmicznego strachu, wywodzącego się z autentycznej tradycji. Dunsany wprost uwielbia zakamuflowane wzmianki o potwornych zjawiskach i niewiarygodnych wydarzeniach.” (przeł. Andrzej Ledwożyw, Łukasz M. Pogoda, Robert P. Lipski, Nadnaturalny horror w literaturze, s. 83-84)

W zasadzie to z dzieł Lorda Dunsany Lovecraft zaczerpnął ideę stworzenia własnej pseudomitologii.

Ważniejsze książki Dunsany’ego:

  • The Gods of Pegāna
  • The Sword of Welleran
  • A Dreamer’s Tales
  • The Book of Wonder
  • The Gods of the Mountain
  • Córka króla elfów

Utwory Lovecrafta zainspirowane Dunsanym lub z nim jakoś związane:

W Polsce ukazały się: Noc w oberży, 1935 (3 sztuki dramatyczne); Barbarzyńca i marzyciel, Wydawnictwo Versus, Lublin 1990 (antologia utworów Dunsany’ego i Roberta E. Howarda); Córka króla elfów, Wydawnictwo C&T, Toruń 2009. Prócz tego opowiadania Dunsany’ego znaleźć można w antologiach: Czarnoksiężnicy z Krainy Osobliwości: humoreski fantasy, Prószyński i S-ka, Warszawa 1999; Wielka Księga Fantasy: tom 1, Fabryka Słów, Lublin 2011.


M. R. James

Montague Rhodes James (1 sierpnia 1862 w Goodnestone w Anglii – 12 czerwca 1936) – miediewista, rektor King’s College w Cambridge, a później Eton College. W wolnych chwilach zajmował się pisaniem opowieści o duchach i upiorach, redefiniując klasyczne, gotyckie historie. Odbijało się w nich zwłaszcza jego zamiłowanie do antykwaryzmu, przez co niekiedy jego teksty określa się mianem „antykwarycznego ghost story”.

Lovecraft poznał dzieła Jamesa zapewne w grudniu 1925 roku, kiedy przygotowywał się do napisania Nadnaturalnego horroru w literaturze i natychmiast zapałał do nich ogromnym entuzjazmem, zaliczając ich autora do grona „współczesnych mistrzów”. Tak pisał o nim w swoim eseju:

Tworząc iluzje wydarzeń życia codziennego wprowadzał nienormalne zjawiska niezwykle ostrożnie i stopniowo, zwalniając przy każdym zwrocie akcji, wprowadzając prozaiczne szczegóły, czasami przyprawione wiedzą antykwaryczną. Świadom ścisłych powiązań między niesamowitością i akumulującą się tradycją, zadbał o historyczne korzenie dla opisanych wydarzeń, wykorzystując rozległą wiedzę o przeszłości, w przekonywający sposób stosując archaiczną dykcję i koloryt. Ulubioną scenerią Jamesa jest co najmniej stuletni kościół, opisywany szczegółowo ze znawstwem specjalisty. (przeł. Andrzej Ledwożyw, Łukasz M. Pogoda, Robert P. Lipski, Nadnaturalny horror w literaturze, s. 86)

Chociaż z początku Lovecraft zachwycał się Jamesem, to po paru latach uznał, że „nie jest to tak naprawdę pisarz tej klasy co Machen, Blackwood czy Dunsany. Jest najbardziej przyziemnym z «wielkiej czwórki»” (HPL do J. Vernona Shea’ego, 5 lutego 1932, S. T. Joshi, H. P. Lovecraft: Biografia, s. 649). Mimo to uważał jego opowieści za majstersztyk idealnej struktury narracyjnej. Szczególnym uznaniem HPL darzył opowiadanie M. R. Jamesa pt. Hrabia Magnus, które zaliczał pośród ulubionych dzieł.

Wszystkie zbiory opowieści grozy, jakie wydał James:

  • Ghost-Stories of an Antiquary
  • More Ghost Stories of an Antiquary
  • A Thin Ghost and Others
  • A Warning to the Curious

Utwory Lovecrafta związane z M. R. Jamesem:

W Polsce ukazał się zbiór Opowieści starego antykwariusza, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1976 (wznowienie: Wydawnictwo C&T, Toruń 2006). Jego opowieści pojawiły się także w antologiach: Dom bez powrotu, Bramy piekieł, Nie czytać o zmierzchu! 1, Opowieści z dreszczykiem [noc druga].


Ambrose Bierce

Ambrose Gwinnett Bierce (24 czerwca 1842 w Meigs County w Ohio – zaginął w 1913 roku w Meksyku) – dziennikarz, pisarz, eseista i satyryk. Był znany z gorzkiego spojrzenia na ludzkie istoty, co wyrażał w swoich satyrach i dobitnie zwieńczył w postaci „diablego dykcjonarza” (The Devil’s Dictionary). Ten cynizm był zapewne wynikiem jego czynnego udziału w wojnie secesyjnej. Wiele z opowieści Bierce’a rozgrywa się w tym mrocznym dla Stanów okresie. Wielu krytyków w zasadzie dzieli twórczość prozatorską Amerykanina na opowieści wojenne oraz opowieści niesamowite. Ciekawym wątkiem życia Bierce’a, bo do tej pory owianym tajemnicą, jest jego zniknięcie w Meksyku, dokąd wyruszył, by oglądać na własne oczy rozgrywającą się tam rewolucję. W badaniach nad tym zagadnieniem brał udział m.in. klient literacki Lovecrafta, Adolphe de Castro.

HPL poznał dzieła Bierce’a dużo wcześniej niż twórczość Machena czy Blackwooda. W Nadnaturalnym horrorze w literaturze pisze tak: „Był godnym uwagi satyrykiem i pamflecistą, choć zasadnicza częśc jego artystycznej reputacji opiera się na prawdach ponurych i brutalnych. Wykreował najbardziej żywy i realistyczny obraz wojny w literaturze. W rzeczywistości wszystkie opowiadania Bierce’a są horrorami, bo choć wiele z nich traktuje o psychicznych i fizycznych dewiacjach ludzkich, jednakże ich atmosfera odwołuje się do nadnaturalności, stanowiąc wiodący element w amerykańskiej literaturze niesamowitej” (przeł. Andrzej Ledwożyw, Łukasz M. Pogoda, Robert P. Lipski, Nadnaturalny horror w literaturze, s. 57). Podobnie jak w przypadku M. R. Jamesa i Lorda Dunsany, uznawał strukturę jego opowiadań za wzór do naśladowania dla wszystkich zajmujących się krótką formą. Śmierć Halpina Fraysera i The Suitable Surroundings Lovecrafta zaliczał pośród swoich ulubionych opowieści grozy.

Ważne dzieła Bierce’a (zwłaszcza w kontekście Lovecrafta):

  • zbiór Czy to się mogło zdarzyć? [a w nim m.in. Środkowy palec prawej stopy czy Mieszkaniec Carcosy]
  • Śmierć Halpina Fraysera
  • Przeklęta rzecz/Draństwo
  • Chickamauga
  • Przy moście nad Sowim Potokiem
  • The Suitable Surroundings
  • The Devil’s Dictionary

Utwory HPL-a zainspirowane przez Bierce’a lub z nim związane:

Polskie wydania dzieł Bierce’a – książki: Czy to się mogło zdarzyć?, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1981 (wznowienie w 2003); Jeździec na niebie i inne opowiadania, Czytelnik, Warszawa 1978 (wznowione przez Wyd. Literackie, Kraków, w 2005 r.); Opowiastki fantastyczne, Wydawnictwo Miniatura, Kraków 2000; Oczy pantery, Copernicus Corporation, Warszawa 2005. Opowiadania w tomach: Człowiek zza burty, Droga do science fiction 1, Hunt przemytnik i inne opowiadania, No tak, ale…, Opowieści z dreszczykiem, Opowieści z dreszczykiem: tom 1, Opowieści z dreszczykiem [noc druga], Siedmiu mistrzów niespodzianki, Świat grozy, Tygrys tu, tygrys tam, Wielka księga fantastycznego humoru: tom 1, Zwiastun śmierci.


Walter de la Mare

Walter John de la Mare (25 kwietnia 1873 w Charlton, Anglia – 22 czerwca 1956 w Twickenham pod Londynem) – brytyjski poeta, pisarz opowiadań i powieści. Długi czas pracował w biurze statystycznym, przez cały czas tworząc. Dziś znany jest głównie z wierszy dla dzieci, chociaż w swoim czasie zdobywał prestiżowe nagrody za powieści dla dorosłych.

Wielbiciele opowieści niesamowitej kojarzą jednak de la Mare’a z jego dzieł weird fiction. Anglik w swoim życiu napisał około 100 opowiadań, z czego mniej więcej czterdzieści ma charakter nadprzyrodzony. Większość z nich zebrano w zbiorach The Riddle and Other Stories oraz The Connoisseur and Other Stories. Powstały też dwie powieści o charakterze nadnaturalnym: Henry Brocken (1904) i The Return (1910).

HPL poznał dzieła Brytyjczyka w połowie lat 20. Pisał o nim: „De la Mare nie czyni strachu jedynym czy nawet tylko dominującym elementem swojej prozy; w większym stopniu interesuje się charakterem postaci. Jest wśród tych nielicznych pisarzy, dla których nierealność jest żywą i żyjącą obecnością. Potrafi tchnąć w dość przypadkowe badania nad strachem ostrość godną niewielu mistrzów gatunku” (przeł. Andrzej Ledwożyw, Łukasz M. Pogoda, Robert P. Lipski, Nadnaturalny horror w literaturze, s. 68).

Utwory polecane przez Lovecrafta:

  • The Return
  • Ciotka Seatona
  • The Tree
  • Out of the Deep
  • Samotnik
  • Mr. Kempe
  • Katedra Wszystkich Świętych
  • The Listeners (wiersz)

Dzieła HPL-a, które zostały częściowo zainspirowane utworami Mare’a:

W Polsce ukazał się jeden zbiór jego opowieści niesamowitych, Quincunx i inne opowiadania (Wydawnictwo Literackie, Kraków 1980), w którym znaleźć można wspomniane wyżej Ciotkę Seatona (HPL uznawał ten tekst za jedno z najlepszych opowiadań grozy wszech czasów) oraz Katedrę Wszystkich Świętych. Ukazały się też pojedyncze teksty w antologiach Nie czytać o zmierzchu 1 (Iskry, Warszawa 1983, wspomniany wyżej Samotnik) oraz Fantastyczne opowieści (Wydawnictwo Literackie, Kraków 1975, Trąbka).


William Hope Hodgson

William Hope Hodgson (15 listopada 1877 w Blackmore End w Anglii – kwiecień 1918 w Ypres w Belgii) – brytyjski pisarz i eseista. Awanturnik, który prowadził nietuzinkowe życie. Edukację przerwał, by zaciągnąć się na statek. Podróżował po całym świecie. Długą tułaczkę po morzach przerwał na 2 lata, by dokończyć kształcenie. W tym czasie zaczął uprawiać kulturystykę, później zajmował się demaskowaniem działalności iluzjonistów, fotografią, a w czasie I wojny światowej został oficerem w artylerii. Zginął od pocisku prawdopodobnie 17 lub 19 kwietnia 1918 roku.

Lovecraft bardzo cenił sobie twórczość  Hodgsona. Poznał ją dopiero latem 1934 roku za sprawą H. C. Koeniga, lecz natychmiast postanowił włączyć spory fragment o niej do poprawionej wersji Nadnaturalnego horroru w literaturze. W eseju tym pisze o Angliku: „Mało kto może równać się z nim w zapowiedziach bezimiennych sił i potwornych istot w przypadkowych aluzjach lub nic nieznaczących szczegółach, czy przekonywających uczuciach widmowości i nienormalności, łączących się z pewnymi okolicami czy budynkami” (idem, przeł. Andrzej Ledwożyw, Łukasz M. Pogoda, Robert P. Lipski, s. 70). Można powiedzieć, że Lovecraft w dużej mierze przyczynił się do zachowania dzieł Hodgsona od zapomnienia. August Derleth i H. C. Koenig, sugerując się opinią pisarza z Providence, w późniejszych latach przystąpili do wydawania książek Brytyjczyka.

Ważniejsze publikacje W. H. Hodgsona:

  • Dom na granicy światów
  • Widmowi piraci
  • Carnacki, tropiciel duchów
  • The Boats of „Glen Carrig”
  • The Night Land

U nas w kraju ukazały się: Dom na granicy światów (Czytelnik, Warszawa 1985), Widmowi piraci (PiK, Katowice 1992), Tropiciel duchów (Wydawnictwo C&T, Toruń 2011). W wersji uproszczonej i ugładzonej dla młodzieży ukazało się jeszcze opowiadanie Horror tropików – w antologii Wilka księga strachu (Media Rodzina, Poznań 2009).


M. P. Shiel

Matthew Phipps Shiel (21 lipca 1865 na wyspie Montserrat na Karaibach – 17 lutego 1947 w Anglii) – pisarz brytyjski pochodzenia karaibskiego. Tworzył opowiadania i powieści, najbardziej znany jest zaś z utworów fantastycznych. Prawdopodobnie najsłynniejszą jego książką jest The Purple Cloud (1901), opisująca zagładę ludzkości. Lovecraft pośród najlepszych utworów literatury grozy wymieniał jego The House of Sounds.

Ważniejsze utwory M. P. Shiela:

  • The House of Sounds
  • The Purple Cloud
  • Kselusza

W Polsce ukazało się tylko opowiadanie Kselusza (w: Bramy piekieł, Wydawnictwo Łódzkie, Łódź 1991).


Robert W. Chambers

Robert William Chambers (26 maja 1865 w Brooklynie – 16 grudnia 1933 w Brooklynie) – poczytny pisarz amerykański z początku XX wieku. Zaczął swoją karierę od opowieści grozy i dopiero później porzucił tę dziedzinę na rzecz bardziej sprzedajnych romansów. Z tego powodu Lovecraft nazywał go „upadłym Tytanem”.

HPL poznał jego twórczość grozy za sprawą W. Paula Cooka w marcu 1927 roku. Niektórzy uważali, że to Chambers zainspirował go do stworzenia Necronomiconu – w zbiorze opowiadań The King in Yellow główny motyw gra straszliwa księga, Król w Żółci. Lovecraft jednak stworzył swój wolumin zanim poznał dzieło Chambersa. Ale nie tylko HPL uległ fascynacji tym obiektem – nawiązywali do niego również Karl Edward Wagner, Lin Carter, James Blish i inni twórcy fantastyki. Na początku 2014 roku renesans zainteresowania Chambersem wywołały nawiązania do jego książki w popularnym serialu HBO True Detective.

Ważniejsze zbiory opowiadań Chambersa (tylko literatura grozy):

  • The King in Yellow
  • The Maker of Moons
  • The Mystery of Choice
  • In Search of the Unknown

Utwory Lovecrafta częściowo zainspirowane tekstami Chambersa:

W Polsce w kwietniu 2014 roku nakładem C&T ukazała się książka Król w Żółci Chambersa, zawierająca cztery opowiadania grozy z The King in Yellow plus dodatkowe trzy teksty weird:

  • Naprawiacz reputacji
  • Maska
  • W Smoczym Dworze
  • Żółty Znak
  • Księżycowy Starzec
  • Posłaniec
  • Miły wieczór

Specjalnie dla serwisu hplovecraft.pl Maciej Płaza przełożył jedną z brakujących nowelek z tego, zbioru – Ulicę Czterech Wiatrów.