Niesłusznie do H. P. Lovecrafta przylgnęło określenie „Samotnik z Providence”. Pisarz, zwłaszcza w ostatnich latach życia, miał bardzo liczne grono znajomych, przyjaciół, korespondentów, których należałoby liczyć dziesiątkami. I znajomości te nie sprowadzały się wyłącznie do listów i kontaktów na odległość, co potwierdziłoby sławę HPL-a „ekscentrycznego samotnika”, ukrywającego się w domu za zaciągniętymi zasłonami. Nie, Lovecraft bardzo chętnie spotykał się z przyjaciółmi, podróżował z nimi, zwiedzał zabytkowe miejsca, chodził na spacery, wymieniał się poglądami, dyskutował… słowem: prowadził imponujące życie towarzyskie. Poniżej przybliżamy sylwetki niektórych osób spośród tego grona, zwracając szczególną uwagę na związki jakie ich łączyły z postacią Lovecrafta. [jest to lista alfabetyczna, w żaden sposób nieposortowana pod względem roli jaką dana osoba odegrała w życiu HPL-a]

Mateusz Kopacz

A-L   M-Z

Skróty:

ZTPA – Zjednoczone Towarzystwo Prasy Amatorskiej

NTPA – Narodowe Towarzystwo Prasy Amatorskiej


William Frederick Anger

William Frederic Anger (1921-1997) – wielbiciel weird fiction. O jego życiu wiadomo niewiele więcej.

Z Lovecraftem zaczął korespondować latem 1934 roku. Miał wiele ambitnych planów, m.in. sporządzenia bibliografii pisma „Wierd Tales”, jak również wydania drukiem Grzybów z Yuggoth HPL-a, ale akurat wspomniane dwa koncepty spaliły na panewce. Anger znał osobiście Clarka Ashtona Smitha.

Wszystkie listy Lovecrafta do Angera znaleźć można w zbiorze Letters to Robert Bloch and Others.


Edwin Baird

Edwin Baird (1886-1957) – pierwszy redaktor naczelny pisma „Weird Tales”.

Sprawował funkcję redaktora od marca 1923 do kwietnia 1924, przyjmując wszystkie opowieści, jakie do niego przesyłał Lovecraft. Niestety jego polityka redaktorska przynosiła duże straty, dlatego został szybko zwolniony przez właściciela czasopisma. Na stanowisko jego następcy brany był pod uwagę HPL, ten jednak odmówił, gdyż musiałby w takim wypadku przeprowadzić się do Chicago. Ostatecznie stanowisko przejął Farnsworth Wright.

W książce Najlepsze opowiadania, tom 1 (dział Lovecraft na temat weird fiction) znaleźć można spory fragment jednego z listów do Bairda.


F. Lee Baldwin

F. Lee Baldwin (1913-1987) – w początkowych latach życia fan fantastyki.

Napisał do Lovecrafta jesienią 1933 roku i ich korespondencja trwała dopóki Baldwin interesował się weird fiction (czyli do roku 1935). Chciał z początku wydać Kolor z przestworzy w postaci broszury, lecz nic nie wyszło z tych planów.

Jako jeden z pierwszych napisał tekst biograficzny na temat Lovecrafta. Nosi tytuł H.P. Lovecraft: A Biographical Sketch (ukazał się m.in. w zbiorku Caverns Measu­re­less to Man: 18 Memo­irs of H. P. Lovecraft.

Wszystkie listy Lovecrafta do Baldwina znaleźć można w zbiorze Letters to F. Lee Baldwin, Duane W. Rimel, and Nils Frome.


Robert H. Barlow

Robert Hayward Barlow (18 maja 1918 w Leavenworth w Kansas (USA) – 1 lub 2 stycznia 1951 w Azcapotzalco w Meksyku) – utalentowany pisarz, poeta, a w późniejszych latach antropolog, historyk i znawca języków z rodziny Nahuatl, którymi posługiwali się potomkowie Azteków. Popełnił samobójstwo, gdy wyszedł na jaw jego homoseksualizm. Jego twórczość literacka zebrana została w tomie Eyes of the God.

Barlow w ostatnich latach życia Lovecrafta był prawdopodobnie najbliższą mu osobą w kręgach literackich, o czym świadczy chociażby fakt, iż zgodnie z ostatnią wolą pisarza z Providence, był on jego prawowitym spadkobiercą literackim. Barlow przyczynił się również w dużym stopniu do zachowania niektórych materiałów po pisarzu, np. to on przepisał na maszynie Przemianę Juana Romero, notatnik z pomysłami HPL-a, niektóre jego listy, a w szczególności Cień spoza czasu. Jeszcze za życia HPL-a zajmował się redagowaniem jego dzieł, nadając im tytuły, kompilując, przepisując na maszynie itp. Gdyby nie on, wiele z nich by przepadło.

Lovecraft (pierwszy od lewej) z rodziną R. H. Barlowa (drugi od lewej)

Lovecraft uważał Barlowa za cudowne dziecko, chociaż gdy po raz pierwszy otrzymał od niego list (1931), nie wiedział, że ten ma zaledwie 13 lat. Szybko nawiązali ze sobą przyjaźń, a HPL pomagał młodszemu koledze w tworzeniu opowieści weird fiction. Napisali wspólnie kilka tekstów (lista poniżej), wymieniali też licznie korespondencję, zebraną w tomie O For­tu­nate Flo­ri­dian: H.P. Lovecraft’s Let­ters to R.H. Bar­low. Barlow dał się poznać również jako drukarz oraz introligator, oprawiając luźne kartki „pierwszej książki Lovecrafta” – The Shunned House i wydając własnym sumptem książeczkę The Cats of Ulthar.

Barlow napisał kilka tekstów o Lovecrafcie. Należą do nich: The Bar­low Jour­nal, The Wind That Is in the Grass: A Memoir of H. P. Love­craft in Flo­rida (dostępne w zbiorze Lovecraft Remembered) oraz On Lovecraft and Life.

Również pod względem towarzyskim bardzo dobrze się rozumieli. Lovecraft spędził późną wiosnę i lato roku 1934 oraz lato roku 1935 u rodziny Barlowa na Florydzie. Bawił się tam bardzo dobrze, imając się nawet prac fizycznych i rozkoszując ciepłem Południa.

Wspólne dzieła z H. P. Lovecraftem:


Zealia B. Bishop

Zealia Brown-Reed Bishop (1897-1968) – pisarka, działaczka społeczna.

Była jedną z klientek Lovecrafta w jego pracy korektorskiej i pisania na zamówienie. Usługi HPL-a zarekomendował jej Samuel Loveman. Prócz spraw biznesowych, w korespondencji omawiali też inne tematy, także osobiste. Pierwsze listy wymienili zapewne wiosną 1927 roku. Spotkali się osobiście tylko raz – 29 maja 1928 roku. Część listów do Bishop znaleźć można w Selected Letters, natomiast wszystkie pozostałe wydrukowano w świetnie zredagowanym tomie pt. The Spirit of Revision: Lovecraft’s Letters to Zealia Brown Reed Bishop.

Bishop chciała pisać opowiadania romantyczne, żywe i dla ludzi twardo stąpających po ziemi, lecz Lovecraft przewidział dla niej inną karierę – pisarki grozy. Skończyło się na tym, że wszystkie utwory poprawiane dla niej HPL napisał od początku do końca sam.

Utwory napisane na zlecenie Bishop przez Lovecrafta:

Wszystkie te opowiadania wraz ze wspomnieniowym esejem Bishop (H. P. Lovecraft: A Pupil’s View) znaleźć można w tomiku The Curse of Yig. Wspomniany esej można znaleźć również w Lovecraft Remembered.


James Blish

James Benjamin Blish (23 maja 1921 w East Orange, New Jersey – 30 lipca 1975 w Henley-on-Thames w Anglii) – pisarz science fiction i fantasy, z wykształcenia biolog, znany z takich książek jak Doctor Mirabilis (1964) czy The Day After Judgement (1972), a także wkładu prozatorskiego do uniwersum Star Treka.

Lovecrafta znał krótko i pobieżnie, korespondowali latem 1936 roku, gdy Blish chciał zamieścić wiersz The Wood w swoim fanzinie „The Planeteer”.


Robert Bloch

Robert Bloch (5 kwietnia 1917 w Chicago – 23 września 1994 w Los Angeles) – jeden z pisarzy z kręgu Lovecrafta, który osiągnął sławę w świecie twórców horroru i thrillera. Autor około 20 powieści (w tym słynnej Psychozy zekranizowanej przez Alfreda Hitchcocka) oraz kilkuset opowiadań. Laureat nagród Hugo, Brama Stokera i World Fantasy.

Lovecraft i Bloch nigdy nie spotkali się na żywo. Wymianę listów zaczęli wiosną 1933 roku, kiedy Robert miał zaledwie 16 lat. Od początku ich korespondencja była bardzo serdeczna i HPL zaproponował Blochowi porady w kwestii pisania opowieści grozy. Wszystkie listy Lovecrafta do Blocha znaleźć można w dwóch zbiorkach: Letters to Robert Bloch oraz Letters to Robert Bloch: Supplement. Są dostępne także we wznowieniu w książce Letters to Robert Bloch and Others.

Ślad ręki pisarza z Providence można znaleźć w opowiadaniu Satan’s Servants. Znana jest również historia opowiadania The Shambler from the Stars, w którym Bloch zabija bohatera wzorowanego na Lovecrafcie. HPL odpłacił się młodszemu autorowi tekstem Duch Ciemności, a trylogię dopełnia napisany po śmierci Lovecrafta The Shadow from the Steeple. Z Blochem związany jest również wiersz To Mr. Fin­lay, upon His Dra­wing for Mr. Bloch’s Tale, “The Face­less God”, na temat ilustracji do opowiadania młodziutkiego wówczas pisarza.

Bloch jest autorem serdecznego wstępu do zbiorku Dziedzictwo Lovecrafta w formie listu do HPL-a, jak również dwóch wspomnieniowych tekstów, opublikowanych w Lovecraft Remembered: Letter to „Weird Tales” i Out of the Ivory Tower. W swojej karierze popełnił wiele pastiszów twórczości mistrza grozy z Providence, które zebrano w tomie The Mysteries of the Worm.


Marion F. Bonner

Marion F. Bonner (1883-1952) – przyjaciółka ciotki Lovecrafta, Annie, i sąsiadka obojga w latach 1933-1937.

Korespondowali ze sobą w latach 1936-1937. HPL pisał do niej zwłaszcza o kotach z okolicy, okraszając swoje epistoły rozmaitymi rysunkami przedstawicieli kociego rodu. Bonner jest autorką eseju o pisarzu pt. Miscel­la­ne­ous Impres­sion of H.P.L., zamieszczonego w zbiorze Lovecraft Remembered.


Hyman Bradofsky

Hyman Bradofsky (1906-2002) – członek NTPA, wielbiciel fantastyki, a ponad wszystko redaktor fanowskiego pisma „Californian”, w którym ukazywało się mnóstwo bezprecedensowo długich artykułów i opowiadań różnych autorów z kręgu fantastyki i nie tylko. W tym licznie publikował dzieła HPL-a, co widać po spisie treści zbiorku „The Californian” 1934-1938, zawierającym wszystkie takie teksty. Warto wspomnieć, że numer z lata 1937 był poświęcony zmarłemu pisarzowi z Providence.

Bradofsky zaczął korespondować z Lovecraftem w roku 1934 i wymiana listów trwała do śmierci. W sezonie 1935-1936 młodzieniec sprawował funkcję prezesa NTPA i w tamtym czasie stał się obiektem wielu niesprawiedliwych ataków, mogących mieć również podłoże rasowe (Bradofsky był Żydem). HPL jako jeden z niewielu przyszedł mu z pomocą, pisząc, drukując i rozprowadzając artykuł Some Current Motives and Practices.

Bradofsky napisał esej wspomnieniowy o Lovecrafcie, pt. Amateur Affairs, wydany ostatnio w The Fantastic Worlds of H. P. Lovecraft.


Harry K. Brobst

Harry Kern Brobst (11 lutego 1909 w Wilmington, w stanie Delaware – 13 stycznia 2010 w Joplin, w stanie Montana) – lekarz i przyjaciel Lovecrafta. Kiedy umierał, był ostatnią osobą na świecie, która znała osobiście HPL-a.

Za młodu interesował się opowieściami niesamowitymi i wytrwałość w tych zainteresowaniach doprowadziła go jesienią 1931 roku do wymiany listów z Lovecraftem. Uczył się w szkole pielęgniarskiej i miał odbyć szkolenie w szpitalu w Providence. Dzięki temu już w lutym 1932 poznał osobiście uwielbianego pisarza. Prawdopodobnie nikt w ostatnich latach życia Lovecrafta nie znał go tak dobrze jak Brobst. Ten bywał u niego w mieszkaniu, towarzyszył mu w spotkaniach z przyjaciółmi, odwiedzał także w szpitalu, kiedy HPL leżał w agonii. Cenne wspomnienia ze znajomości obu panów można znaleźć w wywiadzie przeprowadzonym przez Willa Murraya, który można znaleźć w Lovecraft Remembered pod tytułem Autumn in Pro­vi­dence: Harry K. Brobst on Lovecraft.


David Van Bush

David Van Bush, wielebny (1882-1959) – kaznodzieja, wędrowny wykładowca, psycholog, niedoszły poeta.

Największe utrapienie wśród ludzi zlecających Lovecraftowi poprawianie własnych prac. Choć HPL cierpiał przy każdym zleceniu od Busha, trzeba podkreślić, że jako klient kaznodzieja płacił regularnie i dawał regularne zlecenia. Współpracowali prawdopodobnie od 1917 roku. S. T. Joshi w H. P. Lovecraft: Biografia na stronach 450-451 podaje pełną listę publikacji Davida Van Busha, z których Lovecraft poprawiał zapewne sporą część.

Spotkali się osobiście latem 1922 roku. Główną pracę Lovecraft wykonywał dla niego w latach 1920-1925. Można powiedzieć, że to jemu HPL zawdzięczał przeważającą część pieniędzy zarabianych na utrzymanie.

Utwory Lovecrafta powiązane z osobą lub napisane na zlecenie Davida Van Busha: News Notes (lipiec 1917); News Notes (maj 1922); East and West Harvard Conservatism.


Lillian D. Clark

Lillian Delora Clark (kwiecień 1856 – 3 lipca 1932 w Providence) – siostra matki Lovecrafta, malarka-amatorka, nauczycielka.

Wywarła silny wpływ wychowawczy na Lovecrafta, przebywając z jego matką i nim samym duże ilości czasu po śmierci męża w 1915 roku. Przyczyniła się również do utrwalenia niektórych negatywnych skłonności u HPL-a: przekonania o słabym zdrowiu, snobizmu klasowego oraz rasizmu. To do niej Lovecraft pisał najbardziej zajadłe listy, których ostrze wymierzone było w imigrantów. Zarazem Clark była adresatką bodajże największej ilości najobszerniejszych, najbardziej szczegółowych listów z wyjazdów Lovecrafta w głąb USA i jego pobytu w Nowym Jorku. Clark przez długi czas wraz z drugą ciotką HPL-a, Annie, była najbliższą mu osobą, której zwierzał się niemal ze wszystkiego.

Mieszkali ze sobą mniej więcej od czasu hospitalizacji matki Lovecrafta (1919) aż do przeprowadzki Lovecrafta do Nowego Jorku (1924). Po powrocie HPL-a do Providence w 1926 roku, również zamieszkali razem, w budynku przy 10 Barnes Street (dzielili osobne jego części) i ten stan trwał aż do śmierci kobiety w 1932 (na reumatoidalne zapalenie stawów). Lillian miała spory wpływ na różne decyzje Lovecrafta i była nieprzychylna jego związkowi z Sonią H. Greene.

Jej mężem był Franklin Chase Clark (1847-1915), doktor nauk medycznych (w młodości HPL-a uratował mu palec przed amputacją po oparzeniu środkami chemicznymi) oraz uczony w literaturze (tłumaczył np. Eneidę z łaciny). Po śmierci ojca Lovecrafta wywarł on wielki wpływ na klasycystyczne zainteresowania literackie chłopca.


Walter J. Coates

Walter John Coates (1880-1941) – badacz Nowej Anglii, redaktor czasopisma „Driftwind”, w którym ukazywały się teksty HPL-a.

Lovecraft i Coates zaczęli ze sobą korespondować ok. 1926 roku. Rozmawiali głównie o ich wspólnym, największym zainteresowaniu – Nowej Anglii, ale nie tylko. Dyskutowali również o filozofii, czego pokłosiem była wydana przez Coatesa broszura z esejem Lovecrafta, The Materialist Today. Osobiście spotkali się 16 czerwca 1927 – rozmawiali wówczas do 3 w nocy na temat filozofii i literatury.

Napisał poruszające wspomnienie Lovecrafta, które ukazało się w „Driftwind” w 1937 roku, jednak nie zostało ono wznowione.


edward_cole

Edward H. Cole

Edward H. Cole (1892-1966) – dziennikarz-amator, członek NTPA (w latach 1912-1913 jego prezes) i przyjaciel Lovecrafta. Redaktor gazety amatorskiej „Olympian”.

Poznali się korespondencyjnie w 1914 roku i w tym samym roku spotkali osobiście. Był to jeden z pierwszych znajomych dorosłości, których HPL poznał we własnej osobie. Stanie się również jednym z najbliższych przyjaciół wczesnych lat działalności literackiej Lovecrafta, do którego będzie pisał liczne listy, i z którym do końca życia będzie się chociaż od czasu do czasu spotykał.

Cole jest autorem wspomnienia po Lovecrafcie pt. Ave atque Vale!, które znaleźć można w zbiorze Lovecraft Remembered. Teksty HPL-a związane z Cole’em: Helene Hoffman Cole: 1893–1919; Helene Hof­f­man Cole—Litterateur; [Unti­tled Notes on Ama­teur Journalism] (kwiecień 1915); [Unti­tled Notes on Ama­teur Journalism] (lipiec 1923).


Ira A. Cole

Ira A. Cole (?) – członek organizacji dziennikarstwa amatorskiego ZTPA, pochodzący z Kansas.

Przyjaciel Maurice’a W. Moego, który zaproponował go do kręgu korespondencyjnego Kleikomolo (w którego skład oprócz niego i Lovecrafta wchodzili właśnie Moe oraz Rheinhart Kleiner). Cole napisał wspomnienie Lovecrafta, A Tribute from the Past, które znalazło się w zbiorze Lovecraft Remembered). Przyjaźń obu panów opisuje książka To the Reci­pient of This Volume.

Utwory Lovecrafta związane z Cole’em: For a Historian – Ira A. Cole; On the Cowboys of the West.


Willis Conover

Willis Clark Conover Jr. (18 października 1920 w Buffalo, w stanie Nowy Jork – 17 maja 1996 w Alexandrii, w stanie Wirginia) – producent jazzowy i prezenter radiowy Głosu Ameryki, propagator i znawca muzyki jazzowej, swego czasu bardzo popularny we Wschodniej Europie, w tym w Polsce, którą odwiedził w 1959 roku (pod tym linkiem relacja z wizyty w 743. numerze czasopisma „Przekrój”). Za młodu również wielki fan science fiction oraz redaktor pisma „Science Fantasy Correspondent”.

Jego znajomość z Lovecraftem trwała krótko i przerwała ją śmierć HPL-a. Pierwszy list wysłał do starszego pisarza w lipcu 1936 roku, 8 miesięcy przed jego śmiercią. Choć krótka, przyjaźń ta była bardzo serdeczna. Conover uwiecznił ją w bardzo dobrze zaprojektowanej książce Lovecraft at Last. Wszystkie listy Lovecrafta do Conovera znaleźć można również w zbiorze Letters to Robert Bloch and Others.


W. Paul Cook

W. Paul Cook (1880-1948) – amatorski drukarz, redaktor i wydawca. Założył dwie firmy drukarskie, The Recluse Press oraz The Driftwind Press, które wydały kilka pozycji Lovecraftowskich. Redaktor pism „Vagrant”, „The Recluse” i innych.

Do końca życia Lovecrafta był jego bliskim przyjacielem. Poznali się ok. 1917 roku w ramach działalności amatorskiej, a już we wrześniu tego roku spotkali się osobiście. Cook był bardzo oddanym członkiem organizacji amatorskich, drukującym po kosztach produkcji. Wydawał pismo Lovecrafta „The Conservative”, swoimi zachętami przyczynił się do jego powrotu do pisania opowieści grozy, to również on zabrał się za przygotowanie pierwszej książki Lovecrafta z prawdziwego zdarzenia The Shunned House. W czasopismach Cooka ukazało się mnóstwo tekstów Lovecrafta.

Utwory związane z W. Paulem Cookiem: Among the Amateurs; News Notes (lipiec 1917); Department of Public Criticism (styczeń 1919); Department of Public Criticism (maj 1919); The Vivisector (marzec 1921); To Two Epgephi; Greetings; Nadnaturalny horror w literaturze.

Napisał bodaj najlepsze i najdłuższe wspomnienie Lovecrafta, pt. In Memoriam: Howard Phillips Lovecraft, którego ostatnie wydanie znajduje się w Lovecraft Remembered.


William L. Crawford

William Levi Crawford (10 września 1911 w Trafford, Pensylwania – 25 stycznia 1984) – amerykański wydawca i redaktor. Publikował takie czasopisma jak „Marvel Tales” czy „Unusual Stories”. Na jego cześć ustanowiono nagrodę William L. Crawford Memorial Award dla debiutów powieściowych w dziedzinie fantasy.

Lovecraft poznał go jesienią 1933 roku. Crawford miał mnóstwo młodzieńczego zapału w kwestiach fanowskich i redaktorskich, co poskutkowało zachęcaniem Lovecrafta do pisania. Dzięki owemu młodemu fanowi powstały takie eseje HPL-a jak Some Notes on a Nonentity czy Some Notes on Interplanetary Fiction. Crawford pałał wręcz dziką ochotą, by wydać w postaci broszur któryś z dłuższych tekstów Lovecrafta. Padło ostatecznie na Widmo nad Innsmouth i w ten sposób broszura Shadow over Innsmouth w 1936 roku stała się pierwszą wydrukowaną i rozprowadzaną książką Lovecrafta. Crawford napisał o tej publikacji esej Lovecraft’s First Book, który można znaleźć w zbiorze Lovecraft Remembered.


Adolphe de Castro

Adolphe Danziger de Castro (6 listopada 1859 koło Dobrzynia nad Wisłą – 4 marca 1959 w Los Angeles) – żydowski uczony polskiego pochodzenia, dziennikarz, parał się także polityką, pisarz i poeta.

Był jednym z klientów Lovecrafta, dla którego pisarz poprawiał wiersze i opowieści. W kontakt weszli około 1927 roku, kiedy de Castro poszukiwał kogoś, kto poprawi książkę ze wspomnieniami de Castro dotyczącymi Ambrose’a Bierce’a (byli dobrymi znajomymi i wspólnikami – razem wydali powieść The Monk and the Hangman’s Daughter) oraz zbiór jego autorskich opowiadań. HPL przystał na przerobienie jednego tekstu z tej drugiej pozycji – Sacrifice to Science, które stanie się ostatecznie Ostatnią próbą. Osobiście spotkali się dopiero 6 sierpnia 1936 roku. Ta ostatnia okazja doprowadziła HPL-a do napisania wiersza In a Sequester’d Pro­vi­dence Chur­chy­ard Where Once Poe Walk’d.

Utwory, które Lovecraft poprawił dla de Castro:


August Derleth

August William Derleth (24 lutego 1909 w Sauk City w Wisconsin – 4 lipca 1971 w Sauk City) – pisarz, poeta i wydawca. Założyciel wydawnictwa Arkham House, które jako pierwsze publikowało teksty Lovecrafta w postaci książek. Autor licznych powieści detektywistycznych oraz zbiorów opowiadań nawiązujących do Mitów Cthulhu. Pod względem literackim większą wartość wydają się mieć jego powieści opisujące historię regionu, w którym mieszkał.

Korespondencję zaczęli w sierpniu 1926 roku i trwała ona do końca życia HPL-a (wszystkie ich listy znaleźć można w dwutomowym zbiorze The Essential Solitude). Dyskutowali głównie na tematy literackie, rzadko kiedy zagłębiali się w poważniejsze rozważania osobiste czy filozoficzne. Lovecraft żywił wielki podziw dla bardzo pracowitego i obrotnego Derletha, który swoją przedsiębiorczością próbował objąć również starszego pisarza, sprzedając jego teksty w jego imieniu, kiedy ten uznawał wysyłanie ich za stojące poniżej jego godności.

Chociaż obaj panowie nigdy się nie spotkali, Derleth odegrał w pośmiertnym istnieniu i rozpowszechnianiu twórczości Lovecrafta niebagatelną rolę. Niestety, nie zawsze pozytywną. W 1939 roku wraz z Donaldem Wandreiem założył wydawnictwo Arkham House, planując wydać jeden wielki tom z opowiadaniami HPL-a. Wcześniej zetknął się z mało zaskakującą niechęcią wydawnictw mainstreamowych do wydania gigantycznego zbioru nieznanego pisarza jakim był mistrz grozy z Providence. W 1939 ukazał się The Outsider and Others, a wkrótce potem Beyond the Wall of Sleep, Marginalia i inne tomy związane z Lovecraftem. W międzyczasie wraz z sekretarkami z wydawnictwa czynił tytaniczną pracy zbierania i transkrypcji dokumentów Lovecrafta, zwłaszcza listów. Niestety, bardzo często przepisane maszynopisy pozostawiały wiele do życzenia i dopiero po latach S. T. Joshi doprowadził je do porządku. W latach 60. i 70. opublikował przekrojowe, długo oczekiwane wydania listów Lovecrafta.

Oprócz godnej pochwały pracy na rzecz rozpowszechnienia i zachowania dzieł Lovecrafta, Derleth prowadził również kontrowersyjną działalność. Pisał całe ryzy przeciętnych opowieści nawiązujących do Mitów Cthulhu, które jednak rzadko kiedy były zgodne z oryginalną wizją HPL-a. Jeszcze za życia Lovecrafta Derleth starał się usystematyzować uniwersum stworzone przez starszego pisarza, nazywając je początkowo „mitologią Hastura”, a potem dopiero „mitologią Cthulhu”. Z tym że ideowo świat Wielkich Przedwiecznych, jaki wyobrażał sobie Derleth, był inny od tego, który znamy z Zew Cthulhu czy W górach szaleństwa. U Derletha bogowie są podzieleni na dobrych Starszych Bogów i złych przedwiecznych, podczas gdy u Lovecrafta takowego podziału nie było, świat jest zhierarchizowany na wzór chrześcijański, a dodatkowo niektórym istotom przypisano reprezentowanie żywiołów. Wszystkie te błędy rozpowszechniał w swoich tekstach, a ponieważ był swego rodzaju autorytetem Lovecraftowskim, skaził na wiele lat myślenie pisarzy i krytyków o świecie wykreowanym przez swojego mentora. Tym bardziej, że nieraz posługiwał się fałszywymi cytatami pochodzącymi rzekomo z listów Lovecrafta.

Co więcej, niektórym napisanym przez siebie zgodnie z własnymi pomysłami opowieściom, opartym zaledwie na krótkich notkach czy wpisach w notatniku Lovecrafta, przypisywał całkowicie autorstwo Lovecraftowi. Wszystkie takie teksty znaleźć można po polsku w książce Obserwatorzy spoza czasu.

Derleth napisał kilka krótszych i dłuższych esejów na temat Lovecrafta, które znaleźć można w następujących zbiorach: H.P.L.: A Memoir, Some Notes on H. P. Lovecraft, Mirage on Lovecraft: A Literary View i Lovecraft Remembered.


John T. Dunn

John T. Dunn (1889-1983) – Amerykanin irlandzkiego pochodzenia, członek ZTPA. Prowadził bardzo burzliwe dyskusje z Lovecraftem, czy to na żywo, czy listownie. Poznali się około 1915 roku i utrzymywali kontakt jeszcze przez 2 lata. Kłocili się głównie na tle politycznym – Dunn był izolacjonistą w kwestii Irlandii, Lovecraft zaś uważał, że Irlandia powinna podlegać Wielkiej Brytanii. Prócz tego Dunn w przeciwieństwie do HPL-a charakteryzował się silnie pacyfistycznymi poglądami – za co zresztą spędził 2 lata w więzieniu.

W książce L. Sprague’a de Campa Lovecraft: A Biography znaleźć można zapis rozmów przeprowadzonych z Dunnem na temat Lovecrafta i jego zachowań.

Utwory HPL-a związane z Dunnem: Lines on Gra­du­ation from the R.I. Hospital’s School of NursesYe Bal­lade of Patrick von Flynn.


Bernard Austin Dwyer

Bernard Austin Dwyer (1897-1943) – wielbiciel literatury grozy, poszukujący w niej piękna. Sam tworzył bardzo niewiele, a w druku ukazał się tylko jeden jego wiersz. Przyjaciel Clarka Ashtona Smitha, odznaczający się potężną posturą.

Lovecraft zaczął z nim korespondencję w 1927, a spotkał go osobiście w 1928 roku. Pisał o nim tak:

Dwyer to porządny facet, nie ma co do tego żadnych wątpliwości, a jego zalety przyćmiewają bardzo nieliczne wady. Obdarzony jest wyobraźnią o nieprzebranej wrażliwości, subtelności i barwności; a sposób, w jaki pochłania liczne książki, które mu pożyczam (sam nie ma dostępu do literatury w całkowitej leśnej głuszy, w jakiej przyszło mu żyć), stanowi dowód jego wielkiej inteligencji, silnego poczucia estetyki oraz głęboko w nim zakorzenionej literackiej szczerości. (…) Jak zapewne wspominał Ci Wandrei, jest przystojnym, młodocianym gigantem — potężnym drwalem i atletą, a zarazem skromną, dobrze wychowaną i ogólnie pozbawioną wszelkich złych nawyków osobowością (S. T. Joshi, H. P. Lovecraft. Biografia, s. 725).

Dwyer przyczynił się w sporej mierze do wprowadzenia przez Lovecrafta korekt do Szepczącego w ciemności. Inny utwór związany z Dwyerem to Zły duchowny. Szczegóły w linkach.


Ernest A. Edkins

Ernest A. Edkins (1867-1946) – krytyk i pisarz z organizacji dziennikarzy-amatorów. HPL podziwiał jego opowieści grozy i w latach trzydziestych skłonił go do powrotu do amatorskiego dziennikarstwa. Lovecraft zachował wszystkie jego listy adresowane do siebie, co było rzadkim przypadkiem.

Edkins napisał wspomnienie po Lovecraftcie, zatytułowane Idiosyncrasies of H.P.L., które znaleźć można w zbiorze Lovecraft Remembered.

Utwory HPL-a związane z Edkinsem: Defi­ning the “Ideal” Paper.


C. M. Eddy, Jr., Muriel E. Eddy

C. M. Eddy, Jr.

Clifford Martin Eddy, Jr. (18 stycznia 1896 – 21 listopada 1967) i Muriel E. Eddy – małżeństwo z Providence, znajomi Lovecrafta. Eddy był pisarzem grozy.

Lovecraft poznał to małżeństwo najprawdopodobniej w 1923 roku. Wymieniwszy kilka listów i telefonów, spotkali się w mieszkaniu Eddych w East Providence w sierpniu 1923. Już w tamtym czasie Eddy był profesjonalnym pisarzem horroru i opowieści detektywistycznych, mającym na koncie kilka opowiadań w paru czasopismach. Mimo to przekazał Lovecraftowi do poprawek kilka swoich opowieści. HPL i państwo Eddy bliższy kontakt utrzymywali jedynie w latach 1923-1924, później ich przyjaźń znacznie osłabła, a w latach 30. zanikła zupełnie. Ostatni ważniejszy kontakt miał miejsce, gdy Eddy był świadkiem w sprawie rozwodowej Lovecrafta.

Po śmierci HPL-a Muriel Eddy napisała kilka esejów wspomnieniowych o Lovecrafcie, które zebrano w książce The Gen­tle­man from Angell Street. Istnieją jednak solidne podstawy by sądzić, że spora część „faktów” tam przedstawionych została zmyślona.

Wspólne projekty HPL-a i C. M. Eddy’ego:


Harold S. Farnese

Harold S. Farnese (1885-1945) – kompozytor, nagrodzony w konserwatorium paryskim za osiągnięcia kompozytorskie. Był dyrektorem pomocniczym w Institute of Musical Art w Los Angeles.

Farnese skomponował muzykę do dwóch sonetów Lovecrafta z serii Grzyby z Yuggoth: Mirage (XXIII) oraz Elder Pharos (XXVII) – partytury można znaleźć w zbiorze Fungi from Yuggoth: An Annotated Edition, pod redakcją Davida E. Schultza. Istnieje też zapis stworzonego po śmierci Lovecrafta Elegy for Lovecraft (patrz zdjęcie niżej). Farnese w pewnym momencie zaproponował HPL-owi również napisanie libretta opery, lecz pisarz odrzucił pomysł, twierdząc że nie ma odpowiednich zdolności do pisania dramatu.

Kompozytor był również adresatem dosyć ciekawego listu Lovecrafta na temat teorii weird fiction (znaleźć go można w zbiorze Koszmary i fantazje).


Virgil Finlay

Autoportret Finlaya

Virgil Finlay (23 lipca 1914 – 18 stycznia 1971) – grafik, ilustrator i malarz, tworzył głównie grafiki do czasopism pulpowych o charakterze science fiction i horroru. Pracował głównie farbami olejnymi, gwaszem oraz piórkiem i tuszem.

Z Lovecraftem zaczęli korespondować we wrześniu 1936 roku. Jeszcze zanim się poznali HPL podziwiał jego dzieła w „Weird Tales”. Stworzył nawet wiersz dedykowany Finlayowi, To Mr. Fin­lay, upon His Dra­wing for Mr. Bloch’s Tale, “The Face­less God”.

Ilustrator jest autorem słynnej grafiki Lovecrafta w XVIII-wiecznej peruce:


Nils H. Frome

Nils Helmer Frome (1918-1962) – wywodzący się ze Szwecji kanadyjski wielbiciel fantastyki, redaktor najprawdopodobniej pierwszego fanzinu w Kanadzie, „Supramundane Stories”.

W drugim numerze jego czasopisma ukazały się dwa teksty Lovecrafta: Nyarlathotep i Notes on Writing Weird Fiction. Wymieniać listy zaczęli jesienią 1936 roku. Ich krótka korespondencja znajduje się w Uncollected Letters, cześć Lovecraft znajdziemy także w zbiorze Letters to F. Lee Baldwin, Duane W. Rimel, and Nils Frome.


Alfred Galpin

Alfred Galpin (1901-1983) – filozof, poeta, kompozytor, nauczyciel języka francuskiego, tłumacz.

On i Lovecraft poznali się zapewne w drugiej połowie 1917 roku i dość szybko stali serdecznymi przyjaciółmi. HPL uważał Galpina, wówczas 16-letniego ucznia w szkole, w której uczył Maurice W. Moe, za „cudowne dziecko”. Pisał o nim w ten sposób:

pod względem intelektualnym jest niemalże zupełnie jak ja. Niemalże, gdyż przewyższa mnie znacząco — jest tym, kim ja bym chciał być, gdybym miał intelekt taki jak jego. Nasze umysły wymodelowano w ten sam sposób, jego jednak jest doskonalszy. Sam jeden jest w stanie uchwycić tok mych myśli i je znacznie rozwinąć. W taki właśnie sposób zmierzamy mrocznymi ścieżkami wiedzy: powłóczący nogami biedny starzec, a przed nim wskazujący ścieżkę czujny młody chłopiec z latarnią (S. T. Joshi, H. P. Lovecraft. Biografia, s. 316)

O tym jak bardzo się rozumieli, świadczy również inny cytat: „Moja matka z wszelkim prawdopodobieństwem była jedyną osobą, może poza Alfredem Galpinem, która mnie w pełni rozumiała” (S. T. Joshi, H. P. Lovecraft. Biografia, s. 436). Najczęstszymi tematami przewijającymi się w ich korespondencji są filozofia i poezja. Obaj byli wielkimi zwolennikami teorii Nietzschego. Listy HPL-a do Galpina, jak również niektóre wiersze tego drugiego, można znaleźć w książce Letters to Alfred Galpin. Galpin wraz z Lovecraftem i Maurice’em W. Moem był członkiem kręgu korespondencyjnego Gallomo. Chociaż w pierwszych latach znajomości Lovecraft i Galpin byli wielkimi przyjaciółmi, ich znajomość straciła na impecie po wyjeździe HPL-a do Nowego Jorku. Osobiście spotkali się 30 lipca 1921 roku w Cleveland.

Utwory zainspirowane osobą Galpina lub w jakiś sposób z nim związane: poezja (w niej znajdziemy spory cykl poświęcony miłosnym przygodom młodzieńca) – Birthday Lines to Margfred Galbraham; Damon and Delia, a Pastoral; To Delia, Avoiding Damon; Damon — a Monody; Hylas and Myrrha; Myrrha and Strephon; To Zara; Plaster-All; To the Incomparable Clorinda; The Greatest Law; To Alfred Galpin, Esq.; Damon and Lycë; To the A.H.S.P.C., on Rece­ipt of the May Pippin; To Mr. Galpin; The Dream eseje – News Notes (listopad 1918); News Notes (lipiec 1925). Również jedyna sztuka Lovecrafta poświęcona jest w głównej mierze roszadom miłosnym Galpina (Alfredo). Z kolei przestrogą dla przyjaciela przed wchodzeniem w świat alkoholu jest Old Bugs.

Utwory napisane wspólnie:


Annie E. Phillips Gamwell

Annie Emeline Phillips Gamwell (1866 – 29 stycznia 1941) – młodsza siostra matki Lovecrafta.

HPL był drużbą na jej ślubie z Edwardem Francisem Gamwellem. Mąż Annie, dziennikarz, przyczynił się do wczesnego zainteresowania Lovecrafta drukowaniem własnych gazet.

Annie po separacji z mężem i hospitalizacji jej siostry, matki Lovecrafta, przeprowadziła się w 1919 roku do mieszkania, w którym mieszkał jej siostrzeniec. Będą dzielić lokum do momentu wyprowadzki Lovecrafta do Nowego Jorku 1924. Ze względów finansowych powrócą do wspólnego mieszkania w 1933 roku i będą zajmować jeden dom aż do śmierci HPL-a.

Utwory Lovecrafta związane z Annie: [On Newport, Rhode Island]; Srebrny klucz.


Arthur Goodenough

goodenough_lovecraft

Arthur Goodenough (z lewej) oraz H. P. Lovecraft

Arthur H. Goodenough – poeta-amator z leśnych ostępów stanu Vermont, rozmiłowany w poezji Lovecrafta. W 1918 roku napisał pean na cześć idola: Lovecraft – an Appreciation. HPL, sądząc, że to drwina, zamierzał napisać stosowną odpowiedź, jednakże, przekonany przez znajomych, że Goodenough jest szczerym wielbicielem, stworzył serdeczny wiersz pt. To Arthur Goodenough, Esq.

Osobiście spotkali się latem 1928 roku. Goodenough zdumiał Lovecrafta swym niedopasowaniem do współczesności (mimo że jeszcze dziesięć lat wcześniej sam wykazywał takie oblicze).

Na naszej stronie ukazał się spolszczony wywiad „pocztówkowy”, który Goodenough przeprowadził z Lovecraftem: WYWIAD.


Sonia H. Greene

Sonia Haft Greene (również Sonia H. Lovecraft, a później Sonia H. Davis) (1883-1972) – businesswoman (prowadziła swój sklep z kapeluszami), amatorska pisarka i poetka, żona Lovecrafta (oficjalnie nigdy się nie rozwiedli, choć proces rozwodowy odbył się w 1929 roku).

Poznali się podczas zjazdu organizacji NTPA latem 1921 roku. Sonia od początku była zafascynowana osobowością Lovecrafta i natychmiast przejęła inicjatywę dążenia do bliższej znajomości. Od czasu tego zjazdu stała się też zadeklarowaną zwolenniczką organizacji amatorskich, aktywnie i finansowo wspierając tę działalność (założyła też swoje pismo, „Rainbow”) i w ten sposób mając też okazję do bliższego zapoznania z HPL-em. Szybko też zaczęli obfitą korespondencję (Lovecraft przyznaje w jednym miejscu, że pisali do siebie codziennie!), dyskutując o filozofii, świecie dziennikarzy-amatorów i literaturze. Na nieszczęście jednak, żaden z tych listów nie przetrwał do dziś – Sonia, rozgoryczona rozpadem związku z HPL-em, spaliła je wszystkie.

Coraz liczniejsze i dłuższe spotkania na przestrzeni lat 1921-1924 uwieczniła ceremonia ślubna w Nowym Jorku, dnia 3 marca 1924 roku. Ich wspólne życie z grubsza nakreślone zostało w biografii, warto jedynie dodać, że do znacznej redukcji kontaktów między nimi doszło w 1926 r., natomiast po raz ostatni zobaczyli się w 1933. Sonia napisała kilka tekstów wspomnieniowych o Lovecrafcie:

  • The Private Life of H. P. Lovecraft, Lovecraft as I Knew Him i Memo­ries of Love­craft: I (oba w Lovecraft Remembered).

Utwory HPL-a związane z Sonią H. Greene: Nietzscheism and Realism; „Rainbow” Called Best First Issue; News Notes (wrzesień 1921); News Notes (maj 1922); Godzina czwarta; News Notes (maj 1924); To Xanthippe, on Her Birthday — March 16, 1925; European Glimpses.

Utwory napisane wspólnie:


Hazel Heald

Hazel Heald (1896-1961) – pisarka, która najprawdopodobniej nie wydała żadnych utworów oprócz tych stworzonych przy udziale Lovecrafta. Pochodziła z Sommerville w Massachusetts.

Niewiele o niej wiadomo. Zaczęli korespondować wiosną lub latem 1932 roku i całkiem możliwe, że spotkali się pewnego razu osobiście (znajomi HPL-a, państwo Eddy, twierdzili, że Heald żywiła uczucie do pisarza). Heald była klientką Lovecrafta, dla której ten pozostawił najwięcej prac poprawionych lub napisanych na zlecenie.

Utwory wspólne Lovecrafta i Heald:


George Julian Houtain

Lovecraft i Houtain

George Julian Houtain – dziennikarz-amator, poznał się z Lovecraftem w Bostonie w 1920 r. Lubili dyskutować i przez parę lat byli dobrze zaprzyjaźnieni. Potem ich kontakt się urwał. W 1921 Houtain założył humorystyczne, niepoprawne politycznie czasopismo „Home Brew”, w którym ukazały się jego dwa opowiadania: Reanimator oraz Przyczajona groza.

Napisał wspomnienie po Lovecrafcie, Amateur Writings, które znaleźć można w zbiorze Lovecraft Remembered.

Utwory HPL-a związane z Houtainem: To Two Epgephi.


Robert E. Howard

Robert Ervin Howard (22 stycznia 1906 w Peaster, Teksas – 11 czerwca 1936 w Cross Plains, Teksas) – pisarz opowiadań fantasy, science fiction oraz horroru, wsławił się szczególnie jako jeden z pionierów heroic fantasy i sword & sorcery, twórca postaci Conana Barbarzyńcy, Kulla i Solomona Kane’a. Był również kulturystą, pisarzem opowieści bokserskich i historykiem-amatorem. Zginął śmiercią samobójczą.

Nigdy nie poznali się z Lovecraftem osobiście, aczkolwiek do śmierci R. E. Howarda prowadzili obfitą korespondencję (zebraną w dwóch tomach pt. A Means to Fre­edom: The Let­ters of H. P. Love­craft and Robert E. Howard). Pierwszy list Howard wysłał do Lovecrafta w sprawie pomyłki (świadomej, jak się okazuje), jaka występuje w opowiadaniu Szczury w murach. Tematyka ich listów zahacza o wiele tematów, aczkolwiek wielkie ilości słów napisali między sobą zwłaszcza na tematy rasowe, historyczne oraz literackie.

Oto co na jego temat pisał HPL:

Oto facet, którego podstawowa mentalność w moich oczach nie odbiega od przeciętnej porządnego, zacnego obywatela (…) — bystrego i zapalonego, starannego i wytrwałego, ale nie wnikliwego czy obdarzonego analitycznym umysłem, który jest zarazem jednym z najbardziej interesujących stworzeń, jakie znam. Dwa Działa [tj. Howard] jest ciekawą postacią, gdyż oparł się standaryzacji własnych myśli i uczuć. Pozostał sobą. Do dziś nie jest w stanie rozwiązać równania kwadratowego i zapewne uważa, że Santayana to gatunek kawy — ma jednak w sobie uczucia, które ukształtował w wyjątkowo harmonijne wzorce i z których wypływają jego cudowne porywy historycznej retrospekcji oraz geograficznych opisów (w listach), a także barwne, zamaszyste i spontaniczne wizje prehistorycznego świata bitew w opowiadaniach (…) wizje, które dążą do wyrazistości i autoekspresyjności, mimo swych zewnętrznych ustępstw względem śmiesznego pulpowego ideału (S. T. Joshi, H. P. Lovecraft. Biografia, s. 850)

Howard był bardzo ciekawy mitologii Lovecrafta i od samego początku znajomości pytał pisarza z Providence o tę część jego dzieł. Sam też dołożył co nieco do tego uniwersum. Np. zakazana księga Nienazwane Kulty została stworzona w umyśle REH-a.

Lovecraft napisał esej wspomnieniowy po śmierci REH-a, zatytułowany Pamięci Roberta Ervina Howarda.

Dzieła wspólne Howarda i Lovecrafta:

Pseudonimy w listach od Lovecrafta: Bob Dwa Działa


Harry Houdini

Harry Houdini (ur. jako Erik Weisz 24 marca 1874 w Budapeszcie, Węgry – 31 października 1926 w Detroit, Michigan) – słynny iluzjonista, prestidigitator, specjalista od ucieczek i demaskator mediów spirytystycznych.

Przez pewien czas współpracował z czasopismem „Weird Tales”. To właśnie za pośrednictwem tego pisma panowie się poznali. Lovecraft otrzymał od redakcji zlecenie napisania opowieści grozy, której głównym bohaterem będzie Houdini. Wynikiem jest opowiadanie Uwięziony wśród faraonów (alias Pod piramidami), które ukazało się tylko pod nazwiskiem Houdiniego. Iluzjonista pomagał HPL-owi również w poszukiwaniu pracy w Nowym Jorku. Pod koniec życia Houdini zlecił Lovecraftowi napisanie książki zwalczającej wszelkiego rodzaju przesądy. Nigdy nie doszło do jej napisania, ale wstępne notatki i streszczenie przetrwały jako tekst pod tytułem The Cancer of Superstition.


Winifred Virginia Jackson

Winifred Virginia Jackson (1876-1959) – publikująca pod pseudonimem Elizabeth Neville Berkeley poetka.

Poznali się przy okazji działalności w ZTPA mniej więcej na przełomie 1915 i 1916 roku. Szybko nawiązali współpracę literacką: Lovecraft publikował jej wiersze, pisał o jej liryce wiersze i eseje pochwalne, razem z nią redagował czasopismo, a także stworzył dwa teksty prozą. Wszystko to, a także pewne inne fakty (HPL otrzymał od niej jej zdjęcie na święta Bożego Narodzenia) wywołały spekulacje, że między nimi narodził się romans. Niestety z ich korespondencji zachowało się zaledwie 5 listów Lovecrafta do niej, dlatego trudno powiedzieć jak daleko posunięta była ich znajomość. Prawdopodobnie było coś na rzeczy – kiedy HPL poznał w 1921 r. swoją przyszłą żonę, Sonię H. Greene, znajomość Jackson i mężczyzny nagle przyblakła. Tak czy inaczej, jeśli w grę wchodziła miłość, to bardzo platoniczna.

Utwory HPL-a związane z Jackson:To the Arcadian; The Unknown; Department of Public Criticism (maj 1918); Winifred Virginia Jordan: Associate Editor; On Receiving a Portraiture of Mrs. Berkeley, ye Poetess; Winifred Virginia Jackson: A “Different” Poetess; News Notes (styczeń 1922)

Utwory napisane wspólnie z Jackson:


George W. Kirk

George Willard Kirk (1898 w Akron, Ohio – 1962) — księgarz, wydawca (m.in. listy Ambrose’a Bierce’a) i myśliciel.

HPL poznał go w Cleveland w 1922 roku. W 1924 spotkali się ponownie w Nowym Jorku. Tam stali się wielkimi przyjaciółmi. Mieli podobne poglądy, potrafili dyskutować i chodzić po mieście do białego rana. Kirk pisał do swojej przyszłej żony tak: „Niezmiernie lubię towarzystwo HPL-a. Dziewczyno, jeśli z Tobą spędzę kiedykolwiek milsze chwile, specjalnie dla Ciebie wynajdę skórkę od banana, na której nie da się poślizgnąć” (H. P. Lovecraft: Biografia, s. 596).

Córka Kirka, Mara Kirk Hart, skompilowała wspólnie z S. T. Joshim książkę pt. Lovecraft’s New York Circle: The Kalem Club, 1924-1927. Można w niej znaleźć zwłaszcza listy George’a Kirka dotyczące Klubu Kalem, kręgu przyjaciół, do którego należał Lovecraft. Dodatkowo w Lovecraft Remembered znaleźć można esej Mary Kirk Hart, Wal­kers in the City: Geo­rge Wil­lard Kirk and Howard Phil­lips Love­craft in New York City, 1924 – 1926 opisujący zażyłość Kirka i HPL-a.

Utwory HPL-a związane z Kirkiem: In Memo­riam: Oscar Incoul Verelst of Man­hat­tan: 1920 – 1926To Geo­rge Kirk, Esq.To Geo­rge Wil­lard Kirk, Gent., of Chelsea-Village, in New-York, upon His Bir­th­day, Novr. 25, 1925.


Rheinhart Kleiner

Rheinhart Kleiner (1892-1949) – poeta, amatorski dziennikarz, myśliciel.

Przez lata prowadził z Lovecraftem bujną korespondencję, wywierając silny wpływ na poglądy rasowe, literackie i społeczne pisarza. Był członkiem kręgu korespondencyjnego Kleicomolo (w skład którego wchodzili Ira A. Cole, Maurice W. Moe i Lovecraft). Listy HPL-a do Rheinharta Kleinera zebrane zostały w zbiorze Letters to Rheinhart Kleiner. Tam też znajdują się teksty poetyckie, eseje i poezje Kleinera związane z Lovecraftem, w tym wiersze tego ostatniego, których powstanie wynikło z korespondencji między obydwoma panami (To Charlie of the Comics; To Mistress Sophia Simple, Queen of the Cinema; Grace; John Oldham: A Defence; Cindy: Scrub-Lady in a State Street Skyscraper; The Bookstall; Content; To Mr. Kleiner, on Receiving from Him the Poetical Works of Addison, Gay, and Somerville; R. Kleiner, Laureatus, in Heliconem; To Rheinhart Kleiner, Esq., Upon His Town Fables and Elegies; [On Rheinhart Kleiner Being Hit by an Automobile] i On Col­la­bo­ra­tion). Również jedna z postaci jedynej sztuki HPL-a, Alfredo, jest wzorowana na Kleinerze.

Poznali się w 1915 roku, przy okazji rozsyłania przez Lovecrafta czasopisma „The Conservative” wśród członków organizacji dziennikarstwa amatorskiego ZTPA. Po raz pierwszy mieli okazję porozmawiać w cztery oczy 1 lipca 1916, gdy Kleiner zatrzymał się w Providence w drodze na zjazd jednej z organizacji dziennikarstwa amatorskiego. Okazję do większej ilości spotkań obaj panowie mieli, gdy Lovecraft zamieszkał w Nowym Jorku w latach 1924-1926. W tym okresie spędzali ze sobą i innymi członkami tzw. Klubu Kalem niezliczone godziny. W ostatnich 10 latach życia HPL-a żar ich przyjaźni nieco osłabł.

To Kleiner przedstawił HPL-owi jego przyszłą żonę, Sonię H. Greene.

Kleiner napisał kilka tekstów o HPL-u: Bards and Bibliophiles, A Memoir of Lovecraft, A Note on Howard P. Lovecraft’s Verse oraz Discourse on H. P. Lovecraft (wszystkie można znaleźć w Lovecraft Remembered).

Wspólne dzieła z H. P. Lovecraftem:


Herman C. Koenig

Herman C. Koenig (1893 – 1959) – pracownik nowojorskich Electrical Testing Laboratories oraz kolekcjoner książek, zwłaszcza z dziedziny niesamowitości.

Do Lovecrafta napisał jesienią 1933 roku z pytaniem, gdzie zdobyć Necronomicon. Tak się zaczęła ich korespondencyjna znajomość, która potrwa do końca życia HPL-a. Koenig przez tych kilka lat pożyczy Lovecraftowi sporo książek z dziedziny literackiej grozy, i to dzięki niemu pisarz z Providence odkryje twórczość wybitnego Williama Hope’a Hodgsona. Można powiedzieć, że to właśnie Koenig przyczynił się do uratowania prac Brytyjczyka od zapomnienia.

Koenig jest również „wydawcą” jednej z nielicznych książeczek Lovecrafta wydanych za życia pisarza: Charleston z esejem o tym samym tytule w środku.


Henry Kuttner

Henry Kuttner (7 kwietnia 1915 w Los Angeles, Kalifornia – 4 lutego 1958 w Los Angeles, Kalifornia) – amerykański pisarz fantasy, science fiction i horroru. W Polsce ukazały się liczne jego książki, m.in. Elak z Atlantydy (Arax, Warszawa 1990), Twonk: opowiadania (Czytelnik, Warszawa 1988), Najlepsze opowiadania (PiK, Katowice 1993) czy – zbierający wszystkie jego opowiadania osadzone w świecie Lovecrafta – Księga Ioda: dziesięć opowiadań związanych z Mitami Cthulhu (MAG, Warszawa 1997).

Z Lovecraftem poznał się korespondencyjnie w 1936 roku. Nigdy się nie spotkali i wymienili zaledwie dziesięć listów (listy HPL-a zebrane są w tomiku Letters to Henry Kuttner). Uwagi starszego pisarza pozwoliły Kuttnerowi znacznie usprawnić i uwiarygodnić jego teksty, zwłaszcza Potwora z Salem. Mimo iż ich znajomość trwała krótko, Kuttner dzięki Lovecraftowi poznał swoją przyszłą żonę, Catherine L. Moore.

Napisał wspomnienie po Lovecrafcie, zatytułowane H.P.L. i opublikowane w zbiorze Marginalia.


Arthur Leeds

Arthur Leeds (1882-1952?) – człowiek, który długo nie mógł znaleźć sobie miejsca na świecie. Występował w cyrku, był dziennikarzem, nowelistą (jedno opowiadanie ukazało się w „Weird Tales”), pracował w reklamie, ale ogólnie borykał się z biedą. Mieszkał w najuboższej dzielnicy Nowego Jorku, Hell’s Kitchen.

Lovecraft poznał go w czasie swojego pobytu w tym mieście w latach 1924-1926, zapewne przez jednego z członków Klubu Kalem (kręgu czy wręcz „gangu” literackiego, do którego przynależał). Często chadzali na spacery aż do świtu, dyskutując na rozmaite tematy. Po opuszczeniu Nowego Jorku przez Lovecrafta nie utrzymywali zbyt zażyłej znajomości korespondencyjnej, choć przy każdych odwiedzinach metropolii przez HPL-a chętnie się spotykali.

Utwór HPL-a powiązany z Leedsem: [Commercial Blurbs].


Fritz Leiber

Fritz Reuter Leiber Jr. (24 grudnia 1910 w Chicago – 5 września 1992 w San Francisco) – znany i ceniony pisarz science fiction, fantasy i horroru, licznie wydawany również w Polsce (ostatnio przez wydawnictwo Solaris – m.in. Mąż czarownicy i Ciemności, przybywaj!). Był również poetą, aktorem, mistrzem szachowym oraz zawodowym szermierzem.

Można powiedzieć, że w pewien sposób Lovecraft pierwszy kontakt z Leiberem miał w wieku 12 lat, gdy widział jak ojciec tego przyszłego klasyka SF, Fritz Leiber Sr., gra w sztukach Shakespeare’a w Providence. Kontakt w świecie fizycznym nastąpił jednak dopiero jesienią 1936 roku, zaledwie parę miesięcy przed śmiercią HPL-a. Znajomość ta trwała krótko, lecz była serdeczna i, jak pokazuje książka The Writers of the Dark, całkiem owocna w listy i opowieści. Jeśli mowa o tych ostatnich, Leiber pokazywał HPL-owi pierwsze dzieła ze swoich cyklów, które w późniejszym czasie stały się znane (np. cykl o Fafrydzie i Szarym Kocurze). Niektóre z nich pozmieniał zgodnie z poradami i sugestiami swego mentora. Już po śmierci starszego pisarza stworzy kilka tekstów będących pastiszami jego dzieł.

Napisał kilka analiz literackich dotyczących twórczości Lovecrafta, wykazując w nich sporą dozę przemyślności i erudycji. Wliczają się w to znane eseje: A Lite­rary Coper­ni­cus czyThro­ugh Hyper­space with Brown Jen­kin (te i wiele innych można znaleźć we wspomnianej pozycji The Writers of the Dark).


Frank Belknap Long

Frank Belknap Long (27 kwietnia 1901 w Nowym Jorku – 3 stycznia 1994 w Nowym Jorku) – pisarz science fiction, horroru i fantasy, poeta. Uhonorowany za całokształt twórczości World Fantasy Award i Bram Stoker Award. Ukończył dziennikarstwo na Uniwersytecie Columbia. Wielbicielom Lovecrafta znany z opowieści w świecie mitów Cthulhu (np. powieść The Horror from the Hills czy opowiadania z tomu The Hounds of Tindalos). Mimo sławy w świecie fantastyki, zmarł w biedzie.

Z Lovecraftem poznał się w 1920 roku. Łączyło ich bardzo wiele: obaj pasjonowali się filozfią, literaturą niesamowitą, zabytkowością, a ponad wszystko – kotami. Niemniej i rozbieżności nie brakowało, co szczególnie przyczyniło się do rozkwitu korespondencji między oboma pisarzami. A ponieważ obaj byli bardzo wszechstronni, nigdy nie brakowało im tematów do omawiania. Przyjaźń między nimi trwała do śmierci Lovecrafta, a była szczególnie zażyła i serdeczna – HPL nazywał Longa przybranym wnukiem, a siebie tytułował jego dziadkiem. Long wraz z zamożnymi rodzicami zabierali Lovecrafta w podróże samochodowe, do kina i często udzielali mu noclegu w jego częstych wyprawach na południe Stanów. Ta rodzina była też odpowiedzialna za organizację powrotu HPL-a do Providence po jego „nowojorskim wygnaniu”.

Frank Belknap Long i H. P. Lovecraft w sparingu

To właśnie Longowi Lovecraft zawdzięcza odkrycie Arthura Machena. Co więcej, to on jako pierwszy napisał opowiadanie wykorzystujące elementy pseudomitologii Lovecrafta – The Space Eaters z 1927 roku (pojawia się w nim bohater oparty na postaci HPL-a). Warto też wspomnieć, że wspomniana powieść Longa, The Horror from the Hills, oparta jest na tzw. „rzymskim śnie” pisarza z Providence. Obaj dzielili się w późniejszych latach pracą korektorską dla wspólnych klientów (m.in. dla Adolphe de Castro i Zealii Bishop).

Long jest autorem biografii, czy raczej zbioru wspomnień Lovecrafta, zatytułowanego Howard Phillips Lovecraft: Dreamer on the Nightside. Także esej wspomnieniowy Some Random Memories (np. w Lovecraft Remembered) dotyczy HPL-a.

Dzieła HPL-a związane z F. B. Longiem: poezje – The Pathe­tick History of Sir Wil­ful Wildrake; [On a Scene in Rural Rhode Island]; [On the Pyramids]; To Endymion; [To Frank Belk­nap Long on His Birthday]; [On Ambrose Bierce]; On The Thing in the Woods by Har­per Williams; To a Sophi­sti­ca­ted Young Gentleman; To Zara; eseje – The Work of Frank Belk­nap Long, Jr.

Dzieła wspólne Longa i Lovecrafta:

Pseudonimy w listach od Lovecrafta: Wnuczek [Grandson], Synek [Sonny]


Samuel Loveman

Samuel Loveman (1887-1976) – poeta, księgarz, krytyk i dramaturg. Utrzymywał kontakty z wieloma osobistościami ówczesnej literatury amerykańskiej (prócz HPL-a znał m.in. Harta Crane’a, George’a Sterlinga, Ambrose’a Bierce’a oraz Allena Tate’a). Jego ważniejsze dzieła wydane zostały w 2004 roku w zbiorze pt. Out of the Immortal Night: Selected Works of Samuel Loveman.

Lovecraft podziwiał jego fantazyjną poezję już w 1915 roku, zanim jeszcze go poznał. Czytał ją w czasopismach dziennikarzy-amatorów i to w ich organizacji kroki dwóch poetów się zbiegły. HPL tak pisał o liryce Lovemana:

Samuel Loveman jest ostatnim z Hellenów — złotym bogiem starszego świata, który zstąpił miedzy pigmejów. Doń należy geniusz poruszającej szczerości, co otwiera w jego jaźni diamentowe okno, przez które widać wyraziście wzniosłe królestwa snów oraz sceny nieśmiertelnego piękna rzadko kiedy i niewyraźne chwytane okiem człeka wieku współczesnego (S. T. Joshi, H. P. Lovecraft. Biografia, s. 532)

Pierwsze listy wymienili w 1917 roku, kiedy to Lovecraft, zaniepokojony brakiem aktywności Lovemana na forum dziennikarzy-amatorów (tamten odbywał wówczas służbę wojskową), napisze doń pełen troski list. Spotkali się zaś osobiście w 1922 w Cleveland. Więzy przyjaźni, która trwać będzie do końca życia HPL-a, zadzierzgną bardzo mocno w latach pobytu dżentelmenta z Providence w Nowym Jorku, kiedy to Loveman będzie wspierał aktywnie HPL-a w staraniach poszukiwania pracy i szlajał się razem z nim i Klubem Kalem po ulicach metropolii, dyskutując na wszelakie tematy.

Napisał dwa eseje wspomnieniowe o Lovecrafcie: Howard Phillips Lovecraft i Lovecraft as a Conversationalist, które znaleźć można w Lovecraft Remembered. Loveman niestety zniszczył większość listów Lovecrafta, jakie otrzymał. Resztki wydane zostały w książeczce Letters to Samuel Loveman and Vincent Starrett

Lovecraft wiele utworów dedykował Lovemanowi, inne zaś noszą wyraźne piętno przyjaźni z poetą. Wszystkie takie utwory: Editor’s Note to “A Scene for Macbeth” by Samuel Loveman; News Notes (lipiec 1925); To Samuel Loveman, Esq. (ok. 1924-1926); [On Ambrose Bierce]; To Saml: Loveman, Gent.; To Samuel Loveman, Esq. (1925); To Samuel Loveman, Esquire, on His Poetry and Drama; In the Editor’s Study; Lines for Poets’ Night at the Scribblers’ Club; Hypnos; Nyarlathotep; Zeznania Randolpha Cartera.


William Lumley

William Lumley (1880-1960) – pisarz-amator z Buffalo w stanie Nowy Jork, o którym nie wiadomo wiele więcej, oprócz tego, że miał bzika na punkcie mitologii Cthulhu i zbywał wszelkie zapewnienia Lovecrafta, że wszystkie jej elementy to fikcja. Raczej nie jest spokrewniony ze znanym brytyjskim pisarzem, Brianem Lumleyem.

Utwory wspólne Lovecrafta i Lumleya:


Inni, mniej ważni korespondenci:

  • Ralph W. Babcock – młody członek NTPA, przeciwnik Hymana Bradofsky’ego. Fragment z jednego listu Lovecrafta do niego został wydany jako esej A Voice from the Grave.
  • W. G. Bautz
  • Marion F. Bonner – znajoma ciotki Lovecrafta. HPL korespondował z nią głównie o kotach, tworząc w listach mnóstwo szkiców tych zwierząt. Napisała wspomnienie Lovecrafta, które znaleźć można w Lovecraft Remembered.
  • Harry O. Fischer – przyjaciel Fritza Leibera. Korespondował z Lovecraftem pod koniec jego życia.
  • Arthur Harris (1893-1966) – członek organizacji dziennikarzy-amatorów, wydawca. Wydał najrzadszą „publikację” w dorobku Lovecrafta: broszurkę The Crime of Cri­mes.
  • Woodburn Harris – jeden z klientów Lovecrafta w pracy korektorskiej. Ich znajomość znana jest głównie z tego, że Harris był adresatem najdłuższego listu HPL-a, jaki ten napisał w życiu – 70 stron A4.
  • Carl Jacobi (1908-1997) – pisarz pulpowy, istnieje tylko jeden list HPL-a do niego.
  • Jonquil Leiber – żona Fritza Leibera. To dzięki niej jej mąż zaczął korespondować z HPL-em, sam nie miał śmiałości. Przez pewien czas Lovecraft pisał do nich osobno. Listy do Jonquil można znaleźć w zbiorze The Writers of the Dark.
  • Myrta Alice Little – członkini ZTPA, z którą Lovecraft kolegował się około 1920 roku. Przetrwał tylko jeden list do niej.
  • Sarah Susan Phillips Lovecraft (1857-1921) – choć była to ważna dla Lovecrafta osoba, to HPL rzadko kiedy do niej pisał listy, w końcu mieszkał z nią niemal do jej śmierci.

A-L   M-Z